Zasiłek rodzicielski w Norwegii, czyli foreldrepenger, to jedno z najważniejszych świadczeń dla rodziców pracujących lub mieszkających w Norwegii. W praktyce Polacy najczęściej szukają go pod nazwami: zasiłek macierzyński w Norwegii, zasiłek ojcowski w Norwegii ( zasiłek tacierzyński ) albo po prostu urlop rodzicielski w Norwegii.
Warto jednak wiedzieć, że w norweskim systemie nie zawsze funkcjonuje dokładnie taki sam podział jak w Polsce. W Norwegii głównym świadczeniem jest foreldrepenger, czyli zasiłek rodzicielski. W jego ramach mogą występować m.in. część dla matki, część dla ojca oraz okres wspólny, którym rodzice mogą się podzielić.
Ten artykuł wyjaśnia, komu przysługuje zasiłek rodzicielski w Norwegii, ile wynosi, jak długo można go pobierać, kiedy ojciec może przejść na tzw. tacierzyński oraz jakie dokumenty mogą być potrzebne do wniosku.
Zasiłek rodzicielski w Norwegii – foreldrepenger – to świadczenie wypłacane przez NAV rodzicom, którzy zostają w domu z dzieckiem po porodzie lub adopcji. Jego głównym celem jest zastąpienie dochodu, który rodzic traci, przebywając na urlopie związanym z opieką nad dzieckiem.
Najprościej mówiąc: jeśli pracujesz w Norwegii, masz odpowiedni dochód i spełniasz warunki członkostwa w norweskim systemie ubezpieczeń społecznych, możesz mieć prawo do świadczenia wypłacanego w czasie opieki nad dzieckiem.
W języku potocznym Polacy często używają kilku nazw:
W praktyce wszystkie te określenia najczęściej prowadzą do jednego świadczenia: foreldrepenger.
Aby otrzymać zasiłek rodzicielski w Norwegii, trzeba spełnić kilka podstawowych warunków. Najważniejsze z nich dotyczą dochodu, okresu aktywności zawodowej oraz przynależności do norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych.
Co do zasady, prawo do foreldrepenger może mieć osoba, która:
To oznacza, że samo urodzenie dziecka nie wystarczy. NAV sprawdza, czy rodzic wypracował prawo do świadczenia.
Najczęstsze pytanie brzmi: ile trzeba pracować w Norwegii, żeby dostać zasiłek macierzyński albo tacierzyński?
Zasadniczo należy mieć dochód przez minimum 6 z ostatnich 10 miesięcy przed rozpoczęciem okresu pobierania foreldrepenger. Do tego okresu mogą wliczać się nie tylko zwykłe wynagrodzenia z pracy, ale również niektóre świadczenia z NAV, np. chorobowe, zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek ciążowy czy wcześniejsze foreldrepenger.
W przypadku matki NAV patrzy na okres przed rozpoczęciem jej części zasiłku. W przypadku ojca sytuacja może wyglądać inaczej, ponieważ ojciec często rozpoczyna swój okres później, np. po zakończeniu części matki. Dlatego przy zasiłku ojcowskim w Norwegii ważne jest, kiedy ojciec faktycznie planuje rozpocząć pobieranie świadczenia.
Drugim ważnym warunkiem jest minimalny dochód. Dochód przeliczony na rok musi wynosić co najmniej połowę kwoty G, czyli połowę norweskiego grunnbeløp.
W 2026 roku kwota G wynosi 136 549 NOK, dlatego połowa G to 68 275 NOK. To oznacza, że dochód przeliczony na roczny musi osiągać co najmniej ten poziom.
Jeżeli dochód jest zbyt niski albo rodzic nie ma wymaganego okresu pracy, może się okazać, że foreldrepenger nie przysługuje. Wtedy warto sprawdzić, czy możliwe jest inne świadczenie, np. engangsstønad, czyli jednorazowe świadczenie z tytułu urodzenia lub adopcji dziecka.
Wysokość zasiłku rodzicielskiego w Norwegii zależy przede wszystkim od wcześniejszych dochodów rodzica. NAV wylicza świadczenie na podstawie dochodu, który daje prawo do foreldrepenger.
Rodzice mogą wybrać jedną z dwóch opcji:
Przy tej opcji świadczenie wypłacane jest w wysokości 100% podstawy, ale przez krótszy okres.
Dla jednego dziecka okres wynosi obecnie 49 tygodni.
Przy tej opcji świadczenie wypłacane jest w wysokości 80% podstawy, ale przez dłuższy okres.
Dla jednego dziecka okres wynosi obecnie 61 tygodni i 1 dzień.
Ważne: wybór 100% albo 80% ma duże znaczenie dla całego planu urlopu rodzicielskiego. W wielu przypadkach korzystniejsza finansowo może być opcja 100%, mimo że trwa krócej. Nie zawsze jednak jest to najlepsze rozwiązanie organizacyjnie dla rodziny. Dlatego przed złożeniem wniosku warto dokładnie policzyć, co bardziej opłaca się w konkretnej sytuacji.
Jeśli oboje rodzice mają prawo do foreldrepenger i dziecko urodziło się po aktualnych zmianach, okres świadczenia przy jednym dziecku wygląda następująco:
Łącznie: 49 tygodni
Podział:
Łącznie: 61 tygodni i 1 dzień
Podział:
Okres wspólny rodzice mogą podzielić między sobą, ale w wielu sytuacjach, gdy ojciec chce korzystać z okresu wspólnego, NAV sprawdza aktywność matki.
Zasiłek macierzyński w Norwegii to potoczne określenie części świadczenia rodzicielskiego przeznaczonej dla matki. W norweskim systemie ta część nazywa się mødrekvote.
Matka ma obowiązkowy okres związany z porodem. Część świadczenia rozpoczyna się jeszcze przed narodzinami dziecka – standardowo 3 tygodnie przed terminem porodu. Po porodzie pierwsze 6 tygodni jest zarezerwowane dla matki i co do zasady nie można ich dowolnie przenieść na ojca.
Pozostałą część matka może wykorzystać zgodnie z zasadami NAV, a w niektórych sytuacjach możliwe jest planowanie, przesuwanie okresów albo łączenie świadczenia z częściową pracą.
Zasiłek ojcowski w Norwegii to określenie części świadczenia, którą może wykorzystać ojciec dziecka. Oficjalnie mówimy tutaj najczęściej o fedrekvote, czyli części zarezerwowanej dla ojca.
Jeżeli oboje rodzice mają prawo do foreldrepenger, ojcu przysługuje:
Ta część jest zarezerwowana dla ojca. Co ważne, gdy ojciec wykorzystuje własną kwotę ojcowską, nie ma zwykle wymogu, aby matka w tym czasie pracowała lub studiowała. Inaczej może być przy okresie wspólnym.
W Polsce często mówi się „tacierzyński”. W Norwegii oficjalnie nie używa się takiego pojęcia, ale w praktyce osoby szukające informacji o zasiłku tacierzyńskim w Norwegii mają najczęściej na myśli świadczenie dla ojca z NAV.
W zależności od sytuacji rodzinnej może chodzić o:
To właśnie ostatnia sytuacja jest bardzo częsta wśród Polaków: ojciec pracuje w Norwegii, a matka mieszka w Polsce z dzieckiem. Wtedy sprawa wymaga dokładnej analizy, bo NAV może badać aktywność matki, miejsce pobytu rodziny, prawo do świadczeń w innym kraju EOG oraz dokumenty potwierdzające sytuację rodzinną.
Tak, w wielu przypadkach ojciec pracujący w Norwegii może ubiegać się o zasiłek rodzicielski, nawet jeśli matka i dziecko przebywają w Polsce. Nie oznacza to jednak, że świadczenie zostanie przyznane automatycznie.
NAV może sprawdzać m.in.:
W takich sprawach bardzo ważne jest prawidłowe przygotowanie dokumentów. Błąd we wniosku, brak załącznika lub niejasny opis sytuacji rodzinnej może spowodować opóźnienie, pytania z NAV albo odmowę.
Częsta sytuacja wygląda tak: ojciec pracuje w Norwegii, a matka nie pracowała w Norwegii i nie wypracowała prawa do norweskiego świadczenia. Wtedy ojciec może mieć prawo do foreldrepenger, ale nie zawsze na takich samych zasadach jak wtedy, gdy oboje rodzice mają prawo.
Jeżeli tylko ojciec ma prawo do zasiłku rodzicielskiego i nie ma samodzielnej opieki nad dzieckiem, nie mówimy formalnie o klasycznej fedrekvote. NAV rozróżnia wtedy okres bez wymogu aktywności matki oraz okres, przy którym aktywność matki może być wymagana.
Dla dzieci urodzonych od 2 sierpnia 2024 r. ojciec może mieć 10 tygodni bez wymogu aktywności matki. Aby otrzymać więcej, matka musi spełniać wymóg aktywności, np. pracować, uczyć się w pełnym wymiarze lub znajdować się w innej sytuacji uznawanej przez NAV.
Przy jednym dziecku całkowity okres dla ojca, gdy tylko on ma prawo do foreldrepenger, może wynosić:
Trzeba jednak pamiętać, że część tego okresu może zależeć od aktywności matki. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, czy w konkretnej sprawie ojciec rzeczywiście będzie mógł wykorzystać pełny okres.
Aktywność matki to jeden z najważniejszych tematów przy zasiłku ojcowskim i tacierzyńskim w Norwegii. NAV może wymagać, aby matka była w określonej aktywności, jeśli ojciec chce pobierać świadczenie z części, która nie jest jego własną kwotą albo gdy tylko ojciec ma prawo do świadczenia.
Za aktywność matki może zostać uznane m.in.:
Jeżeli matka pracuje częściowo, wysokość świadczenia dla ojca może zostać odpowiednio zmniejszona. Jeśli matka pracuje co najmniej 75%, NAV zwykle traktuje ją jak osobę aktywną w pełnym wymiarze.
To bardzo ważne przy rodzinach, w których matka mieszka w Polsce. Sam fakt, że matka nie pracuje, może ograniczyć prawo ojca do części świadczenia.
To zależy od sytuacji. W sprawach transgranicznych NAV bada nie tylko dochód i okres pracy, ale także członkostwo w norweskim systemie ubezpieczeń, miejsce pobytu, długość pobytu za granicą oraz ewentualne prawo do świadczeń w innym kraju EOG.
Jeżeli rodzic planuje dłuższy pobyt poza Norwegią, trzeba zachować ostrożność. Dłuższy pobyt za granicą może mieć znaczenie dla członkostwa w folketrygden. W praktyce przed wyjazdem lub przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, czy pobyt w Polsce nie wpłynie na prawo do świadczenia.
W sprawach rodzin mieszkających między Polską i Norwegią szczególnie ważne są dokumenty, daty i dokładne wyjaśnienie sytuacji.
Dokumenty zależą od sytuacji rodziny. Inne załączniki mogą być potrzebne, gdy dziecko urodziło się w Norwegii, inne gdy urodziło się w Polsce, a jeszcze inne gdy o świadczenie ubiega się ojciec, podczas gdy matka mieszka poza Norwegią.
Najczęściej potrzebne mogą być:
Jeśli wniosek dotyczy ojca, a matka mieszka w Polsce, bardzo często kluczowe są dokumenty dotyczące sytuacji matki: czy pracuje, czy pobiera świadczenia, czy jest na urlopie macierzyńskim, czy choruje, czy uczy się, czy ma prawo do świadczeń w Polsce.
Wniosek najlepiej złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem. NAV zaleca, aby złożyć go około 4–6 tygodni przed rozpoczęciem okresu pobierania świadczenia.
Matka może złożyć wniosek najwcześniej od 22. tygodnia ciąży. Ojciec może złożyć wniosek przed narodzinami dziecka, ale jego okres pobierania świadczenia musi być prawidłowo zaplanowany.
Ważny jest również termin końcowy. Jeżeli wniosek zostanie złożony zbyt późno, można stracić część dni. Dlatego nie warto czekać do ostatniej chwili, szczególnie gdy sprawa dotyczy Polski, dokumentów zagranicznych albo aktywności drugiego rodzica.
Jeśli jesteś zatrudniony w Norwegii, Twój pracodawca musi wysłać do NAV inntektsmelding, czyli informację o dochodzie. To bardzo ważny dokument, ponieważ NAV używa go do wyliczenia świadczenia.
Bez inntektsmelding sprawa może się opóźnić. NAV może nie wydać decyzji, jeśli brakuje dokumentów potrzebnych do obliczenia wysokości zasiłku. Dlatego po złożeniu wniosku warto upewnić się, że pracodawca wysłał wymagane informacje.
Tak, w wielu przypadkach można łączyć foreldrepenger z częściową pracą. Oznacza to, że rodzic może pracować w pewnym wymiarze, a świadczenie z NAV może zostać odpowiednio zmniejszone i rozłożone na dłuższy okres.
Takie rozwiązanie może być korzystne, jeśli rodzic nie chce całkowicie wypadać z pracy albo rodzina chce elastycznie podzielić opiekę nad dzieckiem. Trzeba jednak zgłosić to prawidłowo w planie wypłaty świadczenia.
Nieprawidłowe zgłoszenie pracy w trakcie pobierania zasiłku może doprowadzić do problemów, nadpłaty albo konieczności zwrotu pieniędzy.
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Rodzice często myślą, że skoro 80% trwa dłużej, to musi być korzystniejsze. Nie zawsze tak jest.
Przy 100% świadczenie trwa krócej, ale miesięczna wypłata jest wyższa. Przy 80% świadczenie trwa dłużej, ale miesięczna wypłata jest niższa. W wielu sytuacjach całkowita suma przy wyborze 100% może być korzystniejsza, ale każda sprawa wymaga indywidualnego przeliczenia.
Przy wyborze warto uwzględnić:
Po złożeniu wniosku wybór okresu może być trudny do zmiany, dlatego lepiej dobrze zaplanować wszystko przed wysłaniem formularza.
Jeśli podczas jednego porodu urodzi się więcej niż jedno dziecko, rodzice mogą mieć prawo do dłuższego okresu foreldrepenger.
Przy narodzinach bliźniąt rodzice otrzymują dodatkowe tygodnie. Przy trojaczkach lub większej liczbie dzieci okres jest jeszcze dłuższy.
Dla dzieci urodzonych od 1 lipca 2024 r. przy urodzeniu lub adopcji dwojga dzieci przysługuje dodatkowo:
Przy trojaczkach lub większej liczbie dzieci dodatkowy okres wynosi:
To oznacza, że w ciąży mnogiej planowanie świadczenia jest jeszcze ważniejsze, bo okresy są dłuższe, a rodzice mogą mieć więcej możliwości podziału opieki.
Jeśli dziecko urodzi się przed 33. tygodniem ciąży, okres zasiłku rodzicielskiego może zostać wydłużony. Dodatkowy czas zależy od tego, ile tygodni i dni dziecko urodziło się przed terminem.
Jeżeli dziecko po porodzie przebywa w szpitalu, mogą pojawić się również inne świadczenia, np. pleiepenger, czyli świadczenie opiekuńcze w związku z chorobą lub hospitalizacją dziecka. W takiej sytuacji warto bardzo dokładnie sprawdzić, które świadczenie przysługuje w danym okresie, aby nie stracić dni z foreldrepenger.
Jeśli matka albo ojciec nie spełnia warunków do foreldrepenger, warto sprawdzić możliwość otrzymania engangsstønad. Jest to jednorazowe świadczenie wypłacane przy urodzeniu lub adopcji dziecka.
Engangsstønad może przysługiwać osobom, które nie wypracowały prawa do zasiłku rodzicielskiego. W 2026 roku świadczenie wynosi 92 648 NOK na dziecko.
Trzeba jednak pamiętać, że nie można otrzymać jednocześnie foreldrepenger i engangsstønad na to samo dziecko. Wybór świadczenia ma więc duże znaczenie. Jeśli NAV przyzna jedno z nich, późniejsza zmiana decyzji może nie być możliwa.
Ojciec może otrzymać engangsstønad tylko w określonych sytuacjach. Najczęściej dotyczy to przypadków, w których ojciec przejmuje opiekę nad dzieckiem albo ma szczególną sytuację prawną związaną z opieką.
W praktyce większość spraw o engangsstønad dotyczy matek, które nie wypracowały prawa do foreldrepenger. Nie oznacza to jednak, że ojciec nigdy nie ma takiej możliwości. Każdą sprawę trzeba sprawdzić osobno.
Foreldrepenger to nie jedyne świadczenie rodzinne w Norwegii. Rodzice mogą mieć również prawo do innych świadczeń, takich jak:
Barnetrygd to zasiłek rodzinny na dziecko. W wielu przypadkach, gdy dziecko urodziło się w Norwegii, świadczenie może zostać przyznane automatycznie. W sprawach transgranicznych, np. gdy dziecko mieszka w Polsce, często konieczne jest złożenie wniosku i udokumentowanie sytuacji rodzinnej.
Kontantstøtte to świadczenie dla rodziców dzieci w wieku od 13 do 19 miesięcy, jeśli dziecko nie chodzi do przedszkola w pełnym wymiarze. Może być szczególnie ważne dla rodzin, w których dziecko przebywa w Polsce albo nie korzysta z norweskiego barnehage.
Wnioski o foreldrepenger bywają odrzucane albo opóźniane z powodu błędów formalnych. Najczęstsze problemy to:
W prostych sprawach formularz może wydawać się łatwy. Problem pojawia się wtedy, gdy rodzina mieszka w dwóch krajach, tylko jeden rodzic pracuje w Norwegii albo dziecko urodziło się w Polsce. Wtedy nawet drobny błąd może spowodować długą korespondencję z NAV.
W praktyce zasiłek macierzyński w Norwegii jest częścią zasiłku rodzicielskiego, czyli foreldrepenger. Matka korzysta z części przeznaczonej dla niej, czyli mødrekvote oraz ewentualnie z okresu wspólnego.
Tak, ojciec może mieć prawo do zasiłku ojcowskiego, jeśli spełnia warunki NAV. Jeżeli oboje rodzice mają prawo do foreldrepenger, ojciec ma swoją część, czyli fedrekvote.
Wysokość zależy od dochodu ojca i od tego, czy rodzice wybrali 100% czy 80% świadczenia. Przy 100% wypłata jest wyższa, ale okres krótszy. Przy 80% wypłata jest niższa, ale okres dłuższy.
Tak, ale sprawa wymaga dokładnej analizy. NAV może wymagać dokumentów dotyczących matki, dziecka, aktywności matki oraz ewentualnych świadczeń z Polski.
Nie zawsze. Przy własnej kwocie ojca zwykle nie ma wymogu aktywności matki. Jednak przy okresie wspólnym albo gdy tylko ojciec ma prawo do świadczenia, aktywność matki może mieć duże znaczenie.
Nie. Na to samo dziecko nie można pobierać jednocześnie foreldrepenger i engangsstønad.
Najlepiej około 4–6 tygodni przed planowanym rozpoczęciem pobierania świadczenia. W sprawach z dokumentami z Polski warto zacząć przygotowania wcześniej.
W wielu sprawach dokumenty z Polski powinny być przygotowane tak, aby NAV mógł je zrozumieć i ocenić. Często potrzebne jest tłumaczenie na język norweski lub angielski, zwłaszcza gdy dokument ma znaczenie dla decyzji.
Często można składać zmiany, ale nie wszystko da się zmienić po czasie. Szczególnie ważny jest wybór 100% albo 80%, ponieważ może wiązać całą sprawę.
NAV korzysta z rejestrów, ale przy zatrudnieniu ważne jest, aby pracodawca wysłał inntektsmelding. Bez tego sprawa może się opóźnić.
Zasiłek rodzicielski w Norwegii może oznaczać wiele tygodni wypłat. Dlatego warto dobrze przygotować wniosek i od razu przedstawić NAV pełny obraz sytuacji.
Szczególnie ostrożnie trzeba podejść do spraw, w których:
Dobrze przygotowany wniosek zmniejsza ryzyko opóźnień, dodatkowych pytań i odmowy.
Jeśli chcesz ubiegać się o zasiłek rodzicielski – foreldrepenger, możemy pomóc Ci przygotować dokumenty i przejść przez formalności.
Sprawdzimy Twoją sytuację, pomożemy ustalić, jakie dokumenty będą potrzebne, przygotujemy wniosek i wyjaśnimy, na co trzeba uważać przy kontakcie z NAV.
Nie czekaj do ostatniej chwili. Przy świadczeniach rodzicielskich ważne są daty, dochody, okres pracy i prawidłowy plan pobierania zasiłku.
Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz sprawdzić, czy przysługuje Ci zasiłek rodzicielski w Norwegii.
Dane do przelewu ( waluta PLN):
Pro-Nor Leszek Kuźma
NIP:6731711612
ul. Dolna, 83-304 Kczewo
nr konta:PL48102049000000850232996067
IBAN:PL48102049000000850232996067
BIC:BPKOPLPWXXX
Ul. Dolna
83- 304 Kczewo
Godziny urzędowania:
Poniedziałek - Czwartek
od 9:00 do 15:30
Piątek 9:00 do 14:00