Polacy pracujący w Norwegii bardzo często mają rodzinę, dom albo centrum interesów życiowych w Polsce. W praktyce oznacza to jedno: mimo pracy za granicą chcą mieć pewność, że oni sami albo ich bliscy mogą korzystać z publicznej opieki zdrowotnej w Polsce.
Właśnie do tego służy dokument S1 z Norwegii, wydawany przez Helfo. Dla wielu osób jest to jeden z najważniejszych dokumentów związanych z ubezpieczeniem zdrowotnym. Pozwala on potwierdzić prawo do leczenia w kraju zamieszkania, czyli najczęściej w Polsce, mimo że tytuł do ubezpieczenia wynika z pracy lub świadczeń pobieranych w Norwegii.
Brzmi prosto? Teoretycznie tak.
W praktyce jednak dokument S1 bardzo często powoduje problemy. Nie dlatego, że sam dokument jest skomplikowany, ale dlatego, że wiele osób nie wie, że samo otrzymanie S1 z Helfo nie kończy całej sprawy. Dokument musi zostać prawidłowo zarejestrowany, jego ważność trzeba kontrolować, a każda zmiana sytuacji zawodowej w Norwegii może mieć wpływ na prawo do ubezpieczenia w Polsce.
Dokument S1 to zaświadczenie potwierdzające prawo do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej w kraju zamieszkania, jeśli osoba jest ubezpieczona w innym państwie UE/EOG, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii.
W przypadku Polaków pracujących w Norwegii najczęściej wygląda to tak:
osoba pracuje w Norwegii, podlega norweskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych, jej rodzina mieszka w Polsce, Helfo wydaje dokument S1,NFZ rejestruje dokument w Polsce, rodzina może korzystać z opieki zdrowotnej w Polsce w ramach NFZ.
To ważne: S1 nie jest zwykłym zaświadczeniem. Jego realne działanie zaczyna się dopiero wtedy, gdy zostanie prawidłowo zarejestrowany w instytucji kraju zamieszkania, czyli w Polsce najczęściej w odpowiednim oddziale wojewódzkim NFZ.
NFZ wskazuje, że każde państwo samodzielnie określa procedurę rejestracji dokumentu S1, a instytucja rejestrująca może odmówić rejestracji, jeśli dana osoba lub członek rodziny nie spełnia warunków do objęcia ubezpieczeniem.
O dokument S1 z Norwegii mogą ubiegać się przede wszystkim osoby, które:
pracują w Norwegii, ale mieszkają lub mają rodzinę w innym kraju UE/EOG,są pracownikami delegowanymi, pobierają określone świadczenia z NAV,są emerytami lub rencistami z Norwegii i mieszkają w innym państwie.
W przypadku pracowników najważniejsze jest to, aby istniał aktywny tytuł do norweskiego ubezpieczenia. W praktyce najczęściej jest nim praca w Norwegii albo pobieranie określonego świadczenia z NAV.
Formularze Helfo wskazują, że przy wniosku o S1 znaczenie ma aktualna sytuacja zawodowa: czy osoba pracuje w Norwegii, czy aktualnie nie pracuje, ale pobiera konkretne świadczenie z NAV. Wśród świadczeń, które mogą dawać podstawę do S1, Helfo wymienia m.in. AAP, dagpenger, foreldrepenger, pleiepenger, svangerskapspenger i sykepenger.
Bardzo często dokument S1 jest potrzebny nie tyle samemu pracownikowi, ile jego rodzinie w Polsce. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy mąż lub żona pracuje w Norwegii, a małżonek i dzieci mieszkają w Polsce.
W takim przypadku Helfo może wydać dokument S1 dla członków rodziny pozostających na utrzymaniu osoby ubezpieczonej w Norwegii. Helsenorge wskazuje, że członkowie rodziny mieszkający w innym kraju UE/EOG mogą mieć prawo do świadczeń zdrowotnych w kraju zamieszkania na koszt Norwegii, a potwierdzeniem tego prawa jest właśnie S1.
Trzeba jednak pamiętać o bardzo ważnej rzeczy: to instytucja kraju zamieszkania, czyli w Polsce NFZ, ocenia, kto może być uznany za członka rodziny uprawnionego do leczenia. Nie zawsze wystarczy więc samo wskazanie danej osoby we wniosku. NFZ ma prawo sprawdzić, czy dana osoba spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniem jako członek rodziny.
Wyobraźmy sobie taką sytuację.
Pan Jan pracuje w Norwegii. Jego żona i dziecko mieszkają w Polsce. Jan składa wniosek do Helfo i otrzymuje dokument S1 dla rodziny. Dokument przychodzi pocztą. Jan jest przekonany, że wszystko jest załatwione.
Po miesiącu dziecko choruje. Żona idzie z nim do przychodni. W rejestracji okazuje się, że system nie potwierdza ubezpieczenia dziecka.
Problem nie polega na tym, że Helfo odmówiło ubezpieczenia. Problem polega na tym, że dokument nie został skutecznie zarejestrowany w NFZ.
W takiej sytuacji rodzina może zostać potraktowana jako nieubezpieczona. Może pojawić się konieczność podpisywania oświadczeń, wyjaśniania sprawy, dostarczania dokumentów po fakcie albo ubiegania się o zwrot kosztów leczenia.
To niepotrzebny stres, którego można uniknąć.
Wiele osób myli dokument S1 z kartą EKUZ. To błąd.
EKUZ służy głównie do sytuacji czasowego pobytu za granicą i daje prawo do niezbędnego leczenia w trakcie takiego pobytu. S1 dotyczy natomiast sytuacji zamieszkania w innym kraju i daje szerszą ochronę niż EKUZ.
NFZ wskazuje, że dokument S1 daje prawo do leczenia w szerszym zakresie niż EKUZ, ponieważ nie ogranicza się wyłącznie do świadczeń niezbędnych i nieplanowanych.
Mówiąc prościej:
EKUZ jest na wyjazd,S1 jest na życie i leczenie w kraju zamieszkania.
Dlatego osoby, których rodzina mieszka w Polsce, nie powinny traktować EKUZ jako zamiennika dokumentu S1.
Jeżeli dokument S1 zbliża się do końca ważności, trzeba złożyć nowy wniosek do Helfo.
Nie warto czekać, aż S1 wygaśnie. Lepiej złożyć wniosek wcześniej, aby uniknąć przerwy w ubezpieczeniu.
Dokument S1 z Norwegii może bardzo dobrze zabezpieczyć rodzinę w Polsce. Może dać spokój, dostęp do lekarza, leczenia, recept i publicznej opieki zdrowotnej.
Ale tylko wtedy, gdy jest:
prawidłowo wydany, prawidłowo zarejestrowany, aktualny, oparty na ważnym tytule do ubezpieczenia w Norwegii.
S1 w szufladzie nie daje takiego bezpieczeństwa jak S1 widoczny w systemie NFZ.
Dlatego każdy Polak pracujący w Norwegii, którego rodzina mieszka w Polsce, powinien regularnie sprawdzać, czy dokument nadal działa. Szczególnie ważne jest to przy zmianie pracy, utracie zatrudnienia, przejściu na dagpenger, chorobowym, AAP, urlopie rodzicielskim albo przed końcem ważności dokumentu.
Dokument S1 z Norwegii to bardzo ważne zabezpieczenie dla osób, które pracują lub pobierają świadczenia w Norwegii, ale mieszkają albo mają rodzinę w Polsce. Dzięki niemu można korzystać z publicznej opieki zdrowotnej w Polsce na podstawie norweskiego ubezpieczenia.
Pamiętaj: S1 ma chronić Ciebie i Twoją rodzinę, ale tylko wtedy, gdy formalności są dopilnowane po obu stronach — w Norwegii i w Polsce.
Jeżeli nie masz pewności, czy Twój dokument S1 jest ważny, czy został prawidłowo zarejestrowany w NFZ albo czy Twoja rodzina nadal ma prawo do leczenia w Polsce, warto to sprawdzić zanim pojawi się problem u lekarza.
Pomagamy w sprawach związanych z Helfo, NAV i dokumentem S1.
Masz pytania? Zadzwoń lub napisz. Pomożemy sprawdzić, co trzeba zrobić, aby Twoja rodzina w Polsce była bezpieczna.
Dane do przelewu ( waluta PLN):
Pro-Nor Leszek Kuźma
NIP:6731711612
ul. Dolna, 83-304 Kczewo
nr konta:PL48102049000000850232996067
IBAN:PL48102049000000850232996067
BIC:BPKOPLPWXXX
Ul. Dolna
83- 304 Kczewo
Godziny urzędowania:
Poniedziałek - Czwartek
od 8:00 do 16:00
Piątek 8:00 do 14:00